czwartek, 17 października 2013

Antyintelektualizm

Po raz kolejny przegrałem poranną walkę o ciepłą wodę i prysznic musiałem wziąć zimny. Wygląda na to, że mamy problem... I taki właśnie problem, to jest dopiero wyzwanie..!

Skojarzyło mi się to z krótką dyskusją z maja tego roku, którą podsumował wtedy Wojtek na swoim drugim blogu: dlaczego starać się o uwodzenie kobiet? Skoro można podjąć próbę rozwikłania dużo bardziej ekscytującego problemu - na przykład: czym jest "ciemna materia"? Albo: dlaczego nasze podgrzewacze do wody marki "Dafi" się nie załączają, a w rurach bulgocze tak, jakby się tam stado węży ganiało..?

Możecie się z tego śmiać, proszę bardzo! Mnie nie będzie do śmiechu, jak nie wymyślę w jaki sposób spowodować podniesienie się temperatury wody, gdy przyjdzie kolej na prysznic Lepszej Połowy... A, poza spuszczaniem wody, żeby pompa podniosła w końcu ciśnienie w hydroforze (czego już próbowałem przez bez mała godzinę - bez rezultatu...) - nic innego na razie nie przychodzi mi do głowy!

Zaprawdę, słusznie mnie ostrzegali dziadkowie, krewni i znajomi rodziców: nie czytaj tyle książek - bo zgłupiejesz! Trzeba mieć prawie że doktorat (no dobra - nie obroniony...), żeby być tak bezradnym w obliczu podstawowej, było nie było, hydraulicznej, ale i życiowej przecież - niedogodności.

W istocie w naszym prostym ludzie, przynajmniej kociewskim (jak jest w innych regionach kraju - to już musicie Państwo dopowiedzieć...), drzemie sporo zdrowej nieufności wobec "intelektualistów". Wyraża się ona w takich kanonicznych przypowieściach i przesądach jak szeroko rozpowszechnione przekonanie, że od nadmiaru nauki człowiek głupieje (maksyma ta popierana była zwykle żywym przykładem jakiegoś dalekiego krewnego, który przez tyle lat studiował, że w końcu zwariował a uczelnia, w dowód troski o swego wychowanka, wyposażyła go w długi, zaostrzony patyk, którym od tej pory zbierał śmieci na trawniku przed uniwersyteckim gmachem: ciotki opowiadały mi to wiele razy jako istotne memento - szczegółów, w tym personaliów owego dalekiego krewnego rzecz jasna nie pamiętam, mocno zresztą podejrzewam, że przy każdej opowieści były różne - boż nie o historię tu chodzi, tylko o archetyp!), a przynajmniej - staje się podstępny i leniwy (tę życiową prawdę ilustrowała z kolei zwykle opowieść o kleryku który wróciwszy do rodzinnej chałupy udawał, że zapomniał polskiego i mówi tylko po łacinie: udawał tak, póki nie nastąpił niezręcznie na grabie, zderzając się z ich trzonkiem twarzoczaszką za czym wyrwało mu się całkiem polskie przekleństwo - i zostawał w konsekwencji zagoniony do wyrzucania gnoju...).


Jak stary jest ten "antyintelektualizm" - trudno powiedzieć. Być może wywodzi się jeszcze z pańszczyźnianych czasów (koniec końców ten, kto choćby w chałupie urodzony, zaczynał po "pańsku" się odzywać, pewnikiem już do owej chałupy nie wracał - i, choć istnieje też przeciwne powiedzonko, mianowicie, kto ma księdza w rodzie, tego bieda nie ubodzie - to przecież, nie raz i nie dwa, taki wychodźca z chłopskiej chaty stawał "po drugiej stronie", awansując do grona ekonomów, borowych, dworskich zauszników...). Być może zaś - z czasów mocno fałszywego mitu "cywilizacyjnego awansu" czasów PRL. Mit ten fałszywy jest podwójnie. Raz, że ów rzekomy "awans" w żadnym razie nie był zasługą komuny (to samo działo się - tylko szybciej jeszcze - we wszystkich innych krajach europejskich i w niektórych pozaeuropejskich: komuna w tym raczej przeszkadzała...). A dwa, że okupiony został swoistą "selekcją negatywną": najszybciej i najwyraźniej "awansowali" ci, którzy najmniej mieli skrupułów i najniższy prezentowali sobą poziom moralny...

Jest też z całą pewnością ów mit "antyintelektualny" czystą prawdą i dobrze odzwierciedla rzeczywistość. Czego sam jestem najlepszym przykładem: przez prawie 20 lat moi biednie Rodzicie żyły sobie wypruwali, żebym ja mógł się edukować. I co teraz z tego mają..? Nawet w czasach, gdy nie musieli się mnie jeszcze wstydzić przed sąsiadami (bo mój samochód, choć wciąż ten sam, wyglądał wtedy trochę ładniej niż teraz i miałem etat, a nawet - kierownicze stanowisko...) - i tak nie bardzo rozumieli, czym się właściwie zajmuję. A teraz - to już szkoda gadać. Kompletna poruta: nawet firanek w oknach chałupy nie mam, nic tu nie wygląda "jak u ludzi"...

Chętnie też przyznaję, że te 20 lat nauki było czystą stratą czasu i pomyłką. Powinienem był tak, jak mi Ojciec z samego początku radził, pójść do zawodówki i zostać elektrykiem. Elektryk, syn elektryka - wszystko byłoby na swoim miejscu, jak być powinno.

Niestety, tak samo jak trudno jest zapomnieć raz dokonanych wynalazków (nawet, gdyby się chciało: a są przecież takie inicjatywy, jak ów śmieszny traktat o zakazie min lądowych chociażby...) - tak też nie pozbędzie się człowiek raz zyskanej świadomości. Niezależnie od tego, jak bardzo jest ona bolesna i jak by nie chciało mu się tego ciężaru zdjąć sobie z głowy...

Jeśli głoszę - nie od dziś przecież - że łatwość dostępu do edukacji to pomyłka na skalę cywilizacyjną, a szkoły unieszczęśliwiają i ludzi i całe narody - to nie tylko przez wzgląd na historię, która niewątpliwie potwierdza moje słowa - ale i przez własne doświadczenie!

Jak raz wczoraj wpadłem do pana Stanisława w Warce. Próbowałem go zaprosić do nas tym bardziej, że jak zdradził, mają go odwiedzić wnuki. Wyraził jednak wątpliwość, czy wnuczki będą zainteresowane kontaktem ze zwierzętami - nawet tak puchatymi i przymilnymi jak nasze źrebięta. Inne czasy, inne aspiracje. I wygląda na to, że "unieszczęśliwienie przez awans" stało się w ciągu ostatnich 30 lat regułą powszechną. Co może - choć, oczywiście, wcale nie musi (długośmy przecież na ten temat na Agepo z kolegami dyskutowali...), skończyć się gorzej nawet niż z owym archetypicznym studentem, co to zwariował od nadmiaru nauki.


Zdaniem pana Stanisława (a pan Stanisław wie co mówi!), jakby zabrakło prądu i dostaw żywności, po trzech dniach mieszkańcy Warki zaczną się zjadać nawzajem. Jeszcze 30 lat temu w samym tylko mieście Warka było około 200 krów i pewnie z 1000 świń - teraz nie ma pewnie ani jednej sztuki. Obierki, pomyje i inne odpady dawniej zjadane przez świnki powiększyły znakomicie masę odpadów, które trzeba codziennie z miasta usuwać. Trawa, zjadana dawniej przez krowy, ląduje pod nożami niezliczonych kosiarek zużywających prąd lub benzynę. Żyje się łatwiej, wystawniej, przyjemniej - ale czy aby na pewno: mądrzej..?

4 komentarze:

  1. Pęd edukacyjny to sprytny pomysł gozdulstwa na ściągnięcie nadmiaru siły roboczej z rynku. Na krótką metę chyba udany. Na dłuższą - aspiracje rosną, umiejętności i w konsekwencji dochody NIE. Ale skoro są chętni do wyższej szkoły informatyki i turystyki.
    O "humanistach" gdzie nie ma twardych umiejętnosci lepiej się nie wypowiadać.
    Co do szczęścia - czasem się wygrywa, znacznie częściej przegrywa.
    Skończy się tania energia/żywność/surowce wrócą klany - precz z indywidualizmem. W Polsce pewnie już są - podstawowy kryzys to kryzys zaufania. Stare dobre/złe czasy wrócą szybciej niż się spodziewamy.

    OdpowiedzUsuń
  2. Może skorzystaj z okazji i zamiast drogiego (i to jeszcze na budowlanej taryfie) podgrzewania elektrycznego zmień je na grzanie gazem (z butli- i tak wyjdzie duzo taniej) lub drewnem.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Tylko gdzie ja to założę..? Podstawową zaletą podgrzewacza przepływowego jest to, jak mało miejsca zajmuje...

      Usuń
  3. A czymże jest edukacja? Wtłaczaniem jakiejś tam prawdy do głów. Przerwałam studia w Polsce, zrobiłam je później w Anglii, zgodnie z życiową specjalizacją, czyli hipologia, i co? I musiałam panią wykładowczynię poprawiać na zajęciach na temat wyścigów konnych! Inną panią wykładowczynię poprawiałam w temacie uzębienia końskiego! Czy to nie jest groteska? Polka, na studiach w Cambridge, w kraju koniarzy?... Doszłam do wniosku że robienie tego dla papierka to strata czasu, ponieważ niewiele się nauczę. Ale papierek jest, mogę sobie powiesić na ścianie, żeby się chwalić że studiowałam w Cambridge, haha.
    Odnośnie wody, ja sobie przywiozę stąd piec marki rayburn royal, opalany drzewem, węglem itd, z boilerem, który to boiler może zapewnić wodę ciepłą zarówno do mycia jak i do ogrzewania, do 30 grzejników obsłuzy. W nowoczesne rozwiązania najzwyczajniej w świecie nie wierzę.

    OdpowiedzUsuń

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...